Dancing Spotify
FAQ

Hoe zorg ik online voor de beste muziekkwaliteit?

Door: Lub
23-4-2017

Hoewel Spotify met meer dan honderd miljoen dagelijkse gebruikers bijzonder succesvol is, is de muziekkwaliteit door de hoge compressie niet om over naar huis te schrijven. In dit artikel gaan we dieper in op muziekkwaliteit en wat er allemaal bij komt kijken.

Spotify

Om simpel te beginnen, kijken we eerst naar de kwaliteit die Spotify ons biedt. De Zweedse streamingdienst maakt gebruik van de Ogg Vorbis-indeling om audiobestanden kleiner te maken. Een voordeel van deze methode is dat er veel minder netwerkcapaciteit nodig is om deze mp3-bestandjes te streamen. Helaas gaan door deze compressie veel details van de oorspronkelijke muziekopname verloren. Hoewel je hier minder last van hebt op simpele audio-installaties, is het verschil wel duidelijk hoorbaar op een goede hifi-installatie. Let maar eens op de menselijke stemmen, want die krijgen vaak een felle ‘s’ en ‘t’ mee bij gecomprimeerde streams.

Spotify biedt zijn streams aan in drie kwaliteitsniveaus:

  • q3 (~96 Kbit/s)
  • q5 (~160 Kbit/s)
  • q9 (~320 Kbit/s)

De q9-compressie met een bitrate van 320 Kbit/s is de hoogste kwaliteit die muziek in mp3-vorm kan bieden. In het geval van Spotify hebben alleen Premium-abonnees toegang tot deze kwaliteit. Alle andere gebruikers krijgen streams te horen met een bitrate van 96 of 160 Kbit/s. In het geval van mp3-bitrates is hoger meestal beter, maar als je een lage bandbreedte hebt, kan het nodig zijn om muziek in de lagere kwaliteit af te spelen om haperen te voorkomen. Het streamen van muziek in een lagere bitrate kost namelijk minder data. Vooral voor mobiele gebruikers die streamen via 3G of 4G is dit een belangrijk gegeven.

Ipad Spotify

Lossless en High-res

Hoewel we bij mp3-bestanden met 320 Kbit/s al spreken van een hogere kwaliteit, begint het echte werk pas bij lossless en high-res muziek. De termen lossless en high-res muziek worden vaak ten onrechte door elkaar gebruikt. Hoewel beide begrippen muziek in hoge kwaliteit vertegenwoordigen, is het handig om te exacte betekenis hiervan te weten.

Lossless

Bij lossless muziek is er nog sprake van compressie om het oorspronkelijke bestand kleiner te maken. In tegenstelling tot mp3-bestanden, wordt er geen kostbare muziekinformatie van de originele cd weggegooid. Je kunt het min of meer vergelijken met het in- en uitpakken van een zip-bestand, waarbij er na het uitpakken van de bestanden ook geen informatie verloren gaat. Waar we de kwaliteit van mp3-bestanden alleen uitdrukken in de bitrate, wordt muziek van hoge kwaliteit uitgedrukt in bitdiepte en samplefrequentie. Muziek kan dan worden beluisterd in bijvoorbeeld 16 bit / 44,1 kHz. Dit staat overigens gelijk aan de geluidskwaliteit van een audio-cd.

High-res

Waar lossless bestanden toch nog iets verkleind zijn, is er bij high-res muziek helemaal geen compressie toegepast. De kwaliteit kan variëren van minimaal 24 bit / 48 kHz tot maximaal 24 bit / 192 kHz. Op de laatstgenoemde kwaliteit zijn alle details hoorbaar zoals deze in de studio zijn vastgelegd. Doordat deze muziekbestanden groot in omvang zijn, bieden streamingdiensten nog geen muziek aan in high-res kwaliteit. Wel zijn er diensten als TIDAL en Qobuz, die muziek aanbieden in cd-kwaliteit. Muziekbestanden in hogere kwaliteit worden vaak verpakt in .wav- of .flac-bestanden.

Khz

Hoor je het ook?

Bij de resolutie van lossless muziek is rekening gehouden met het bereik van het menselijk gehoor. In theorie kunnen mensen geen frequenties hoger dan 20 kHz waarnemen. Of het verschil tussen lossless en high-res muziek dan ook daadwerkelijk hoorbaar is? Daar heeft menig audiofiel al verhitte discussies over gevoerd. Veenstra is hier vrij stellig over: “Natuurlijk horen we niets boven de 20 kHz. Vaak zelfs niet boven de 16 KHz als we ouder worden. Er is echter een groot verschil in frequentiebereik en samplefrequentie. Dat laatste wil zeggen hoe vaak er een ‘sample’ wordt gemaakt van de analoge muziek. Dat staat dus los van het frequentiebereik, hoewel deze waarde ook vergroot wordt bij high-res. Hoe meer samples een omzetter (converter) maakt, hoe preciezer deze te werk gaat bij het omzetten van een analoog signaal naar digitale waarden. Wanneer een converter 192000 samples per seconde maakt, gebeurt dat dus nauwkeuriger dan wanneer een converter die 44100 samples maakt. Dat is hoorbaar zodra de muziek weer naar analoog wordt teruggezet in een hifi-systeem. Er zijn bijvoorbeeld minder afrondingsfouten als een digitale waarde tussen twee punten in de sinus valt. Daarbij werkt high-res met 24bit-samples. Dat geeft weer meer ruimte in de dynamiek, waardoor er meer ‘losheid’ in de weergave ontstaat. Je hoort dat bijvoorbeeld goed bij drums.”

Frequenties

Online

Mocht je muziek in cd-kwaliteit goed genoeg vinden, dan is het niet per se nodig om losse muziekalbums aan te schaffen of te downloaden. Je neemt simpelweg een abonnement op een geschikte muziekdienst, waarna je toegang hebt tot miljoenen nummers. Een trend is dat steeds meer aanbieders gecomprimeerde flac-streams in de kwaliteit 16bit/44.1kHz aanbieden. Kortom, een heleboel lossless muziek waarvoor je verder niets hoeft te doen! Op dit moment ondersteunen Tidal en Qobuz deze resolutie. Ook Deezer Elite biedt online muziek in cd-kwaliteit aan, maar dit werkt vooralsnog alleen als je de beschikking hebt over een Sonos-muzieksysteem. Goed om te weten is dat Tidal en Qobuz mobiele apps hebben ontwikkeld, zodat je ook op een smartphone of tablet naar muziek in cd-kwaliteit luistert.

Lub
Lub